W Wielkiej Brytanii i Irlandii Dzień Matki – Mothering Sunday – przypada w czwartą niedzielę Wielkiego Postu, trzy tygodnie przed Wielkanocą. W 2027 roku to 7 marca, w 2028 roku 26 marca. To najwcześniejszy i najstarszy Dzień Matki w Europie – ponad dwa miesiące przed polskim 26 maja.
Mothering Sunday – daty na kolejne lata
| Rok | Mothering Sunday (UK, Irlandia) | Wielkanoc | Dzień Matki (Polska) |
|---|---|---|---|
| 2026 | 15 marca | 5 kwietnia | 26 maja |
| 2027 | 7 marca | 28 marca | 26 maja |
| 2028 | 26 marca | 16 kwietnia | 26 maja |
| 2029 | 11 marca | 1 kwietnia | 26 maja |
Data jest ruchoma, bo zależy od Wielkanocy: Mothering Sunday to zawsze niedziela dokładnie trzy tygodnie wcześniej. Może wypaść między 1 marca a 4 kwietnia.
Skąd się wzięła Mothering Sunday?
Nazwa nie pochodzi od matki, tylko od „kościoła macierzystego” (mother church). Od XVI wieku w czwartą niedzielę Wielkiego Postu wierni wracali do parafii, w której zostali ochrzczeni, albo do katedry swojej diecezji. Dla służby domowej i uczniów rzemieślników, którzy mieszkali u pracodawców, był to często jedyny wolny dzień w roku – jedyna okazja, by odwiedzić rodzinny dom i własną matkę. Po drodze zbierali polne kwiaty, a z kuchni pracodawcy dostawali ciasto na prezent. Tak wizyta w kościele zamieniła się w wizytę u mamy.
W XIX wieku zwyczaj niemal zanikł. Uratowała go Constance Adelaide Smith z Nottingham, która w 1913 roku – zainspirowana wieściami o amerykańskim Mother’s Day – zaczęła kampanię na rzecz odrodzenia Mothering Sunday jako święta matek, ale osadzonego w angielskiej tradycji kościelnej. Po II wojnie światowej, pod wpływem stacjonujących na Wyspach amerykańskich żołnierzy, oba święta zlały się w jedno: dziś Brytyjczycy mówią zwykle po prostu „Mother’s Day”, ale data pozostała ta z Wielkiego Postu. Historię amerykańskiego pierwowzoru opisujemy w artykule Historia Dnia Matki.
Brytyjskie tradycje: simnel cake i żonkile
- Simnel cake – ciasto z bakaliami i marcepanem, na wierzchu jedenaście marcepanowych kulek symbolizujących apostołów (bez Judasza). Kiedyś wypiek na Mothering Sunday, dziś częściej wielkanocny.
- Żonkile – zamiast goździków czy tulipanów. W marcu to jedyne kwiaty, które kwitną w brytyjskich ogrodach, więc naturalnie stały się symbolem święta.
- Nabożeństwo z kwiatami – w wielu kościołach anglikańskich dzieci dostają tego dnia bukieciki, które wręczają mamom po mszy.
- Sunday roast – wspólny niedzielny obiad w pubie albo restauracji; rezerwacje na Mothering Sunday robi się z dużym wyprzedzeniem.
- Kartki – Brytyjczycy są mistrzami świata w wysyłaniu kartek okolicznościowych i Mother’s Day to jeden z trzech najważniejszych dni w roku dla tej branży.
Irlandia
Irlandia świętuje tego samego dnia co Wielka Brytania, z tych samych kościelnych powodów. Po irlandzku Dzień Matki to Lá na Máithreacha. Tradycje są bardzo podobne: kwiaty, kartka, wspólny obiad, a w wielu rodzinach – msza w intencji mamy.
Polacy na Wyspach: marzec czy maj?
Polska społeczność w Wielkiej Brytanii i Irlandii to jedna z największych polskich diaspor na świecie, więc pytanie „kiedy właściwie świętować?” pada w tysiącach domów. Najczęstsze rozwiązanie: w marcu dziecko przynosi laurkę ze szkoły i rodzina świętuje po brytyjsku, a 26 maja dzwoni się do babci w Polsce albo świętuje w polskiej szkole sobotniej, gdzie Dzień Matki obchodzi się zwykle w ostatnią sobotę maja. Polską datę i jej historię znajdziesz w artykule Kiedy jest Dzień Matki?
Życzenia po angielsku
Brytyjczycy piszą „Happy Mother’s Day” dokładnie tak jak Amerykanie; formy „Happy Mothering Sunday” używa się rzadziej, głównie w kontekście kościelnym. Kilka zwrotów: Happy Mother’s Day, Mum! (uwaga: w Wielkiej Brytanii „Mum”, w USA „Mom”), Thank you for always being there – dziękuję, że zawsze jesteś, To the best mum in the world – dla najlepszej mamy na świecie. Więcej gotowych tekstów: Cytaty, hasła i opisy na Dzień Mamy.
Zobacz też: Dzień Matki na świecie – zestawienie dat w kilkudziesięciu krajach, oraz stronę główną Dzień Mamy.